Anemi, yani halk aras\u0131nda bilinen ad\u0131yla “kans\u0131zl\u0131k”, toplam k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccresi\/alyuvar\/eritrosit\u00a0say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131 veya eritrositlerin i\u00e7indeki\u00a0hemoglobin\u00a0miktar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 veya her ikisinin birlikte olmas\u0131 sonucu olu\u015fan bir hastal\u0131kt\u0131r.\u00a0 Eritrositlerin i\u00e7inde bulunan\u00a0hemoglobinin, oksijeni akci\u011ferlerden kapiller arterlere (k\u0131lcal damarlar) ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle anemi\u00a0h\u00fccre,\u00a0doku\u00a0ve\u00a0organlarda\u00a0hipoksiye\u00a0(oksijen azl\u0131\u011f\u0131) neden olabilir. Oksijenin h\u00fccre canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in elzem olmas\u0131 nedeniyle eksikli\u011fi pek \u00e7ok klinik sonuca neden olur.<\/p>\n\n\n\n
Eritrositler i\u00e7in\u00a0demir,\u00a0folik asit\u00a0ve\u00a0B12<\/sub>\u00a0vitamini \u00e7ok \u00f6nemlidir.\u00a0 Demir\u00a0eksikli\u011finde\u00a0demir eksikli\u011fi anemisiolu\u015fabilir. Bu durumda eritrositler normalden daha k\u00fc\u00e7\u00fck olurlar ve g\u00f6revlerini tam ve ba\u015far\u0131yla yerine getiremezler. Folik asit ve B12<\/sub>\u00a0vitamini eksikli\u011finde ise eritrositler normalden daha b\u00fcy\u00fck olur ve g\u00f6revlerini yerine getiremezler, bu durum\u00a0megaloblastik anemi<\/strong>\u00a0olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kad\u0131nlarda demir eksikli\u011fi anemisinin t\u00fcm d\u00fcnyada g\u00f6r\u00fclen en s\u0131k nedeni menstr\u00fcasyonla kaybedilen demirin yeterince al\u0131namamas\u0131d\u0131r. Her 1 ml kanda 1 mg demir bulunmaktad\u0131r ve menstr\u00fcasyon s\u0131ras\u0131nda kaybedilen kan\u0131n her 1 ml\u2019si i\u00e7in 1 mg demir kayb\u0131 olmaktad\u0131r. Menstr\u00fcasyon d\u00f6neminde kad\u0131nlarda 20-50 mg demir kayb\u0131 olabilmektedir. Demir eksikli\u011fi anemisinin t\u00fcm d\u00fcnyada en s\u0131k nedeni menstr\u00fcasyonla kaybedilen demirin yerine koyulamamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gebe kad\u0131nlar\u0131n enerji ve besin \u00f6\u011feleri gereksinimleri normal kad\u0131nlara g\u00f6re daha fazlad\u0131r. Gebelerde vitamin B12 ve folat eksikli\u011finin tan\u0131 ve tedavisi sa\u011fl\u0131kl\u0131 eri\u015fkindekine benzerdir. Gebeli\u011fe \u00f6zg\u00fcn olarak folik asit<\/strong> fetus ve plasentan\u0131n geli\u015fiminde \u00f6nemli bir rol ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gereksinimi d\u00f6rt kat kadar artar ve diyet al\u0131m\u0131 her zaman bu gereksinimi kar\u015f\u0131layamayabilir. \u00d6zellikle \u00e7o\u011ful gebelik ve enfeksiyon gibi durumlarda gereksinim daha da artabilir. Folat eksikli\u011fi annede anemiye neden olurken, bebekte n\u00f6ral t\u00fcp defektine neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n Gebelik planlayan her kad\u0131n\u0131n gebelikten en az 1 ay \u00f6nce ba\u015flamak \u00fczere 400-800 mikrogr\/g\u00fcn folik asit kullanmas\u0131 uygundur. N\u00f6ral t\u00fcp defekti a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek riskli gruplarda n\u00f6ral t\u00fcp defektinin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla gebelikten 3 ay \u00f6nce ba\u015flanan y\u00fcksek doz (4mg\/g\u00fcn) folik asit kullan\u0131m\u0131na gebeli\u011fin 12. haftas\u0131na kadar devam edilir (Do\u011fum \u00d6ncesi Bak\u0131m Rehberi, 2018).<\/strong> Depo edilmi\u015f folik asit miktar\u0131 organizman\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k 4-5 ay s\u00fcre ile sa\u011flayabilmektedir. Bu nedenle folik asit eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 megaloblastik anemi 1. ve 2. trimesterde g\u00f6r\u00fclmeyip, 3. trimesterde g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/strong><\/p>\n\n\n\n Akut kan kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 anemiler ise 3 \u015fekilde olu\u015fmaktad\u0131r. Bunlar, akut yaralanmaya ba\u011fl\u0131 kanama, kronik gastrointestinal sistem kanamas\u0131 (hemoroid, peptik \u00fclser, eroziv gastrit vb.) ve a\u015f\u0131r\u0131 menst\u00fcrasyona ba\u011fl\u0131 kan kayb\u0131yla geli\u015fen anemilerdir.<\/p>\n\n\n\n ANEM\u0130DE BESLENME<\/p>\n\n\n\n Demir eksikli\u011fi anemisini tedavi etmenin en yayg\u0131n iki yolu, beslenme uygulamalar\u0131 ve demir takviyeleridir. Demir a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin g\u0131dalarla beslenmelidir.<\/p>\n\n\n\n Demirin v\u00fccut metabolizmas\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca i\u015flevi, oksijen ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile ilgilidir. Demir oksijen ta\u015f\u0131yan hemoglobinin yap\u0131s\u0131nda bulunur ve akci\u011fer ve dokular aras\u0131nda oksijen ve karbondioksit ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Demir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve bili\u015fsel performans i\u00e7in de gereklidir. Diyetteki kaynaklar\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 et, yumurta, pekmez ve ye\u015fil sebzelerdir. Demir beslenmede hem demir ve hem olmayan demir olmak \u00fczere 2 \u015fekilde bulunur. Hayvansal kaynakl\u0131 g\u0131dalardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z hem demirin emilimi v\u00fccutta %25 iken, Hem olmayan demir v\u00fccutta %5 oras\u0131nda emilir. Peki biz bu emilim oranlar\u0131n\u0131 att\u0131rmak i\u00e7in neler yapmal\u0131y\u0131z? \u0130lk olarak demirin emilimini olumsuz y\u00f6nde etkileyen g\u0131dalar\u0131 demir kaynaklar\u0131 ile ayn\u0131 anda almamal\u0131y\u0131z. \u00c7ay, kahve, kakao, kola gibi i\u00e7ecekler demirin emilimini azaltmakta. Bunlar\u0131n yerine C vitaminli i\u00e7ecek\/yiyecekleri t\u00fcketirsek portakal suyu gibi, demirin emilimini artt\u0131rm\u0131\u015f ve anemiden korunmu\u015f oluruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Talasemiler ve orak h\u00fccreli anemiler ise kal\u0131tsal anemi nedenleridir.<\/h3>\n\n\n\n