\u015eubat ay\u0131 gelip \u00e7att\u0131. 14 \u015eubat m\u00fcnasebeti ve karga\u015fas\u0131 g\u00fcndemdeyken bizde a\u015fk konusuna h\u0131zl\u0131 bir giri\u015f yapal\u0131m dedik. Sevgi tek bir g\u00fcne indirgenir mi? Seven i\u00e7in her g\u00fcn 14 \u015eubat. Biz kutlam\u0131yoruz \u00e7ok kapitalist bir g\u00fcn. Evliler de sevgili say\u0131l\u0131r m\u0131? Bizim zaman\u0131m\u0131zda a\u015fklar bir ba\u015fkayd\u0131. \u015eimdi her \u015fey sosyal mecralarda sahte ya\u015fan\u0131yor. Sevgiler h\u0131zla t\u00fcketiliyor. Herkes bu kadar yaln\u0131zsa neden herkes bu kadar yaln\u0131z? Sevgi neydi?<\/p>\n\n\n\n
Bir t\u00fcrl\u00fc genel ge\u00e7er bir tan\u0131m\u0131 olmayan a\u015fk\u0131 psikolojik bir \u00e7er\u00e7eveden t\u00fcm d\u00f6nemleri ile anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
NOT: \u0130nsan\u0131n ki\u015fili\u011finin ilk 6 ya\u015fa kadar olu\u015ftu\u011fu bilgisini \u015furaya b\u0131rakarak ba\u015fl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan yavrusu 0-6 ya\u015f aras\u0131 bilin\u00e7sizce bir kodlama yarat\u0131r ve ileri ya\u015flarda burada olu\u015fturdu\u011fu kodlamay\u0131 i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak tekrarlamaya meyillidir. \u0130\u015fte bu d\u00f6nemde a\u015fk \u00fczerine neleri nas\u0131l kodlama e\u011filimindedir bundan bahsedece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Freud, anne memesini emmekte olan bir bebe\u011fin deneyimini a\u015fk\u0131n ilk \u00f6rne\u011fi olarak tan\u0131mlar. Basit bir g\u00f6zlem gibi g\u00f6r\u00fcnse de olduk\u00e7a temel ve derin bir bilgiyi i\u00e7ermektedir. Bu \u00f6yle bir and\u0131r ki, insan denilen canl\u0131n\u0131n bu d\u00fcnyada kendini bu denli tamamlanm\u0131\u015f hissetti\u011fi ba\u015fka bir an yoktur herhalde. Bir bebe\u011fin ilkel ruhsal ve bedensel durumunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde anne memesi o anda ihtiyac\u0131 olan her \u015feyi kar\u015f\u0131lar. \u0130lkel bir varl\u0131k olan bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131 s\u0131cakl\u0131k, tensel his ve doyum hazz\u0131d\u0131r. Ya\u015famsal olan da d\u00e2hil \u201cher \u015feyin\u201d kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bu ya\u015fant\u0131n\u0131n ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fi var m\u0131d\u0131r? M\u00fckemmel bir doyum, muhte\u015fem bir kayna\u015fm\u0131\u015fl\u0131k duygusu.<\/p>\n\n\n\n
A\u015fk\u0131n belirtilerine bakal\u0131m: Co\u015fku, derin bir kayna\u015fm\u0131\u015fl\u0131k hissi, tamamlanm\u0131\u015f olundu\u011funa dair g\u00fc\u00e7l\u00fc bir inan\u00e7, adeta t\u00fcm evrenin g\u00fczelle\u015fmesi, doyum i\u00e7inde bir ruhsall\u0131k, tam da aranan\u0131n bulunmu\u015f oldu\u011fu duygusu, eksi\u011fin kalmamas\u0131, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f olma, pembele\u015fmi\u015f bir ten ve sarho\u015fluk.<\/p>\n\n\n\n
Anne memesinde olma hali yitirilmi\u015f bir cennet olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Peki, kendine a\u015fk bunun neresindedir? Bebek tam da ihtiya\u00e7 i\u00e7indeyken ihtiyac\u0131n\u0131 an\u0131nda doyuran ve gideren, ona s\u0131cakl\u0131k veren bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n oldu\u011funu alg\u0131layamaz. Bu \u015feyi olsa olsa kendisi yap\u0131yordur. Bunu kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 yan\u0131lsamas\u0131na kap\u0131l\u0131r. \u0130lk a\u015fk ya\u015fant\u0131s\u0131 (buna ilk doyum ya da ilk haz ya\u015fant\u0131s\u0131 da denebilir) bir ba\u015fkas\u0131yla (psikolojide nesne olarak tan\u0131mlananla) ya da \u00f6tekiyle ya\u015fanan de\u011fil, kendinde olanla ya\u015fanan a\u015fkt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu b\u00f6l\u00fcme Kristeva\u2019n\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcyle son verelim.<\/p>\n\n\n\n
\u201cA\u015fk, \u2018ben\u2019in kendisine ola\u011fan\u00fcst\u00fc olma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 zaman ve mek\u00e2nd\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Ve daha sonra \u0130LKEL A\u015eK ba\u015flar. (2-3 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Art\u0131k annesi ile bir b\u00fct\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 onu doyuran ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gideren ba\u015fka bir varl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funu fark eden \u00e7ocuk bu nesneye muhta\u00e7 oldu\u011funu da fark etmi\u015f olur. \u201cOnsuz ben nefes alamam buralarda hi\u00e7 duramam tek ba\u015f\u0131na yaln\u0131z kalamam\u201d<\/em> da burada ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Kendinden ayr\u0131 ve kendi denetimi d\u0131\u015f\u0131nda bir nesnenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmek kolay olmasa gerek. Kendi kendine doyum veren o t\u00fcmg\u00fc\u00e7l\u00fc konumun yitimi… Kendinin oldu\u011funu ya da kendi uzant\u0131n oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131n bir \u015feyin asl\u0131nda kendi d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu belli belirsiz de olsa kavraman\u0131n verdi\u011fi korku… Ayr\u0131 kalma korkusu, onsuz olman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131… Sensiz ben bir hi\u00e7im \u015feklinde ki de\u011fersizlik duygular\u0131n\u0131z bu d\u00f6neme dayanmaktad\u0131r. Ara s\u0131ra i\u00e7inizden \u00e7\u0131kan o arabesk \u015fark\u0131lar i\u015fte buradan gelmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcme de Emrah \u0130pek\u2019ten bir s\u00f6zle son veriyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Senin kokunu \u00f6zlerim, hep yollar\u0131n\u0131 g\u00f6zlerim, g\u00f6t\u00fcr beni gitti\u011fin yere\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
Bir sonraki a\u015fk ise me\u015fhur OED\u0130PAL A\u015eK\u2019t\u0131r. (3-6 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Oedipal d\u00f6nem en basit \u015fekliyle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n babalar\u0131na \u00e2\u015f\u0131k olmas\u0131, annesiyle rekabet etmesi ve taklit etmesi; erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n anneye \u00e2\u015f\u0131k olmas\u0131 babayla rekabet etmesi ve taklit etmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Yaln\u0131z bu \u00f6yle basit ve engebesiz bir yol de\u011fildir. A\u015fk ve ili\u015fkiler \u00fczerine \u00e7o\u011fu davran\u0131\u015f ve tutumlar, cinsel kimlikler, cinsel be\u011feniler, sevdi\u011finiz kad\u0131n erkek tipleri, tutkular, ili\u015fki korkular\u0131, kayg\u0131lar\u0131, komplekslerimiz ve daha niceleri burada temellerini atar.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar bu d\u00f6nemi nas\u0131l ge\u00e7irir: Elektra Kompleksi<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n
K\u0131z \u00e7ocu\u011funun babay\u0131 tutku nesnesi olarak se\u00e7er ve bu \u00e7er\u00e7evede anneyle rekabete ba\u015flar. Babas\u0131 annesine \u00e2\u015f\u0131kt\u0131r ama ne yaps\u0131n o da sevmi\u015ftir bir kere. \u0130\u015fte karma\u015fa burada ba\u015flar. Babas\u0131 annesine \u00e2\u015f\u0131ksa o da annesi gibi olmal\u0131d\u0131r. Annesiyle \u00f6zde\u015fim kurmaya ba\u015flar onun gibi giyinir davran\u0131r k\u0131sacas\u0131 anneyi taklit eder (rol model). Ama bunu yapmaktaki esas amac\u0131n\u0131 ya annesi fark ederse?<\/p>\n\n\n\n
K\u0131z \u00e7ocu\u011fu \u00f6zde\u015fim nesnesi anneyle rekabete girerken, tamamen muhta\u00e7 oldu\u011fu annenin sevgisini ve bak\u0131m\u0131n\u0131 kaybetme riskini de ya\u015famaktad\u0131r, bu olgu ileride g\u00f6rece\u011fimiz bi\u00e7imde kad\u0131nlar\u0131n di\u011fer kad\u0131nlarla a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde rekabete girme korkular\u0131n\u0131n temelini de a\u00e7\u0131klar. Anneyle \u00f6zde\u015fim dolay\u0131s\u0131yla \u015fekillenen ili\u015fkisel benlik a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa rekabet yerine, \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fck bir rekabet bi\u00e7imini \u015fekillendirir. Bu sebeple k\u0131z \u00e7ocu\u011funu babaya a\u015fk\u0131n\u0131 da genellikle \u00f6yle a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belli etmez. Rekabet, taktik, strateji, gizem, sinsilikler, oyunlar, ba\u015ftan \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fma gibi incelikler a\u015fk\u0131n daha ilksel bi\u00e7imlerinde hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmeyen \u00f6zneler aras\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fi de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer ve belki de kad\u0131nlar\u0131n g\u00fcven, sevgi ve bak\u0131m\u0131 alaca\u011f\u0131na emin olmadan bir erke\u011fe a\u015fklar\u0131n\u0131, kendilerini, vermemelerinin sebebi de buralardad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Babay\u0131 elde etmek u\u011fruna burada babayla da \u00f6zde\u015fimler kurulabilir. Baban\u0131n sevdiklerini sevme ve ilgilenme vb. gibi. Burada babay\u0131 annesi ve kendinden yani kad\u0131n olandan ay\u0131ran \u00f6zellikler ileriki ya\u015flarda sevgililerinde arad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikler aras\u0131nda da yerini al\u0131r. Babas\u0131 gibi sa\u00e7lar\u0131, sakallar\u0131 olan, babas\u0131 gibi davranan, giyinen vb.<\/p>\n\n\n\n
Erkekler bu d\u00f6nemi nas\u0131l ge\u00e7irir: Oedipal Kompleks<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Erkek \u00e7ocu\u011funun bu d\u00f6nemdeki geli\u015fimsel a\u015fk s\u00fcreci ise \u015f\u00f6yle ilerler.<\/p>\n\n\n\n
Anneyle mutlu bir beraberlik i\u00e7inde olan erkek \u00e7ocu\u011fu art\u0131k anneden ayr\u0131lmal\u0131 ve erkek olmal\u0131d\u0131r. Anneden ayr\u0131l\u0131p erkek olmak i\u00e7in kad\u0131nl\u0131\u011fa yani annesine dair b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri k\u00f6t\u00fclemelidir. Burada bu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fun kafas\u0131nda \u015fu ayr\u0131mlar olu\u015fabilir. Annem gibi olanlar ve kad\u0131n olanlar. Sadece sevilecek kad\u0131nlar (\u015fefkatle annem gibi) ve arzulanacak kad\u0131nlar. Bu bize erkeklerin ergenlikten itibaren kar\u015f\u0131 cinsi \u2018insanc\u0131l\u2019 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerinden ayr\u0131\u015ft\u0131rarak, sadece bir cinsel nesne olarak alg\u0131layabilmelerin de k\u00f6kenlerini de a\u00e7\u0131klayabilir, ya da ileriki ya\u015flarda e\u015fleri anne olunca cinsellikleri sekteye u\u011frayan erkekleri.<\/p>\n\n\n\n
Erkek \u00e7ocu\u011funun bir yandan da anneye olan a\u015fk\u0131 ve bu \u00e7er\u00e7evede babayla olu\u015fan rekabet s\u00fcrecinde baba taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lma korkusu ya\u015far. Devasa bedeniyle baba, annesini arzulayan k\u00fc\u00e7\u00fck erkek \u00e7ocu\u011funu zedeleyecek g\u00fc\u00e7tedir. Bu evrensel ve (bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131) had\u0131m edilme korkusunun temellerini atan korkudur.<\/p>\n\n\n\n
Son d\u00f6nem psikanalistler, bu s\u00fcre\u00e7te erkek \u00e7ocu\u011funun deneyimledi\u011fi narsisistik yaralanman\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izer. Bu ya\u015fa kadar anneyle muhte\u015fem bir a\u015fk i\u00e7inde olan memesinden emen erkek \u00e7ocu\u011fu anne taraf\u0131ndan s\u00fcrekli reddedilmektedir. Anne, babas\u0131n\u0131 tercih etmektedir. Anneyi babaya kapt\u0131rmaktad\u0131r. Annesi onu ne kadar sevse de k\u00fc\u00e7\u00fck erkek \u00e7ocu\u011fu her gece yaln\u0131z uyumaktad\u0131r. Burada derin bir yetersizlik duygusu ile ba\u015f ba\u015fa kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc sonland\u0131r\u0131rken sanat\u2019a ba\u015fvurmak istiyoruz. En sevdi\u011finiz \u015fiir, roman ve \u015fark\u0131ya bak\u0131n bakal\u0131m s\u00f6zleri, al\u0131nt\u0131lar size neler anlat\u0131yor\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u015fk kavram\u0131n\u0131z orda gizlidir.<\/em><\/p>\n\n\n\n
A\u015fka giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, \u00e7o\u011funlukta ya\u015fanan \u00f6rnekler \u00fczerinden konuyu anlatmay\u0131 tercih ettik. Annesi babas\u0131 ayr\u0131 olan, birini kaybetmi\u015f olan, sevgisiz evliliklerde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f olan, kalabal\u0131k ailelerde fazlaca \u00f6zde\u015fim yapabilece\u011fi ve \u00e2\u015f\u0131k olabilece\u011fi amcalar day\u0131lar dedeler, teyzeler, halalar, anneanneler, dad\u0131lar ile b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve \u015fuan akl\u0131m\u0131za gelmeyecek ki\u015finin kendi biricik hik\u00e2yesine dayanan daha nice \u00f6rnekler i\u00e7in burada ya\u015fanan olaylar, duygular, davran\u0131\u015flar farkl\u0131 y\u00f6nlerde geli\u015fmi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n
AMA her a\u015fk, bu ilk a\u015fk bi\u00e7imlerini yineler. \u015eunu da unutmamak gerekir. Her a\u015fkta a\u015fk\u0131n en derin katman\u0131ndan en geli\u015fkin bi\u00e7imine kadar t\u00fcm d\u00fczeyler bulunur. Kiminde az, kiminde \u00e7ok… Kimi zaman dingin ve olgun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, kimi zaman da zorluklarla en ilkel bi\u00e7imlere dek savrulabilir. Yani g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimiz evreler keskin s\u0131n\u0131rlarla birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir. T\u00fcm\u00fc bir sonraki evreye haz\u0131rl\u0131kt\u0131r ve bir sonraki evreye n\u00fcveleri ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ama ana fikrimiz \u015fudur ki bir ki\u015fi ili\u015fkisel problemlerde ile kar\u015f\u0131m\u0131zdaysa biz onun bu ana d\u00f6nemler i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7abalar\u0131z. O ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l hat\u0131rlayal\u0131m diyenler i\u00e7in, r\u00fcyalar, dil s\u00fcr\u00e7meleri, projektif dedi\u011fimiz m\u00fcrekkep, resim testleri vb. bir s\u00fcr\u00fc y\u00f6ntemle bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131n\u0131n ula\u015f\u0131lmaz kap\u0131lar\u0131n\u0131 aralamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Bu d\u00f6nemde bilin\u00e7sizce neler kodlay\u0131\u015fla yeti\u015fkinlik d\u00f6neminde bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcleri devam ettiriyordur. Bizde bu d\u00f6ng\u00fcy\u00fc k\u0131rmaya ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olana i\u015fbirli\u011fi kurarak ula\u015fmaya \u00e7abalar\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
![\"kendine](\"http:\/\/diyetlif.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/kendine-ask.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"ilkel](\"http:\/\/diyetlif.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/ilkel-ask.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"oedipal](\"http:\/\/diyetlif.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/oedipal-ask.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n